Τεράστιος όγκος διαφημίσεων κατακλύζει καθημερινά τους καταναλωτές, online ή offline, με στόχο την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών και την ενδυνάμωση της σχέσης των brands με τους καταναλωτές.
Για την αξιοπιστία της διαφήμισης, είναι καθοριστικής σημασίας οι πληροφορίες που επικοινωνούνται για τα χαρακτηριστικά των προϊόντων να είναι αληθινές και επαληθεύσιμες, σύμφωνα με τους κανόνες τεκμηρίωσης, αποφεύγοντας τη δημιουργία παραπλανητικών εντυπώσεων.
Τι σημαίνει “τεκμηρίωση” διαφημιστικών ισχυρισμών;
Η τεκμηρίωση αφορά στην ύπαρξη αξιόπιστων, επαληθεύσιμων στοιχείων που αποδεικνύουν την αλήθεια των ισχυρισμών μιας διαφήμισης. Σύμφωνα με τον Ελληνικό Κώδικα Διαφήμισης – Επικοινωνίας, είναι ευθύνη του διαφημιζόμενου να διαθέτει αυτά τα στοιχεία, προτού προβάλλει τη διαφήμιση και να τα παρουσιάζει στις Επιτροπές του ΣΕΕ, όταν του ζητηθούν. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ισχυρισμός που είναι αντικειμενικά επαληθεύσιμος (π.χ. «το πιο οικονομικό προϊόν», «με 95% αποτελεσματικότητα», «φιλικό προς το περιβάλλον», «Νο1») πρέπει να συνοδεύεται από σαφή αποδεικτικά δεδομένα πριν ακόμα κυκλοφορήσει η διαφήμιση.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η τεκμηρίωση;
- Προστασία του καταναλωτή
Ο καταναλωτής έχει δικαίωμα να λαμβάνει αληθείς και τεκμηριωμένες πληροφορίες. Ισχυρισμοί που δεν τεκμηριώνονται μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες αγοραστικές αποφάσεις και να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη του κοινού στη διαφήμιση γενικά.
- Νομική συμμόρφωση και τήρηση της δεοντολογίας
Οι ισχυρισμοί στις διαφημίσεις όλων των προϊόντων πρέπει να είναι τεκμηριωμένοι κι αν δεν είναι, θα πρέπει να τροποποιηθούν, για να τηρείται ο ΕΚΔ-Ε. Επιπλέον, υπάρχουν ορισμένοι κλάδοι, όπως τα τρόφιμα ή τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, που η νομοθεσία προβλέπει ρητές υποχρεώσεις τεκμηρίωσης.
- Προάσπιση του θεμιτού ανταγωνισμού
Όταν οι διαφημιζόμενοι παρουσιάζουν αυθαίρετους ή υπερβολικούς ισχυρισμούς χωρίς αποδείξεις, διαταράσσονται οι όροι του θεμιτού ανταγωνισμού και θίγονται οι ανταγωνιστές που συμμορφώνονται με τους κανόνες. Η τεκμηρίωση βοηθά στο fair play, δηλαδή στη διατήρηση μιας δίκαιης και ισότιμης αγοράς.
- Ενίσχυση της αξιοπιστίας του brand
Οι εταιρείες που προβάλλουν τεκμηριωμένους ισχυρισμούς, εδραιώνουν την εικόνα τους ως σοβαρές, υπεύθυνες και ειλικρινείς και χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης με το κοινό.
Ποιοι ισχυρισμοί πρέπει να τεκμηριώνονται;
Κάθε ισχυρισμός που μπορεί να ελεγχθεί αντικειμενικά, με επαληθεύσιμα στοιχεία, όπως ισχυρισμοί υπεροχής, ποσοστά ικανοποίησης / προτίμησης, τιμές και εκπτώσεις, αποτελεσματικότητα και απόδοση προϊόντων, σύγκριση με ανταγωνιστικά προϊόντα, περιβαλλοντικά οφέλη, κ.λπ.
Τι είδους αποδεικτικά στοιχεία θεωρούνται έγκυρα;
Η τεκμηρίωση πρέπει να βασίζεται σε αξιόπιστες και ανεξάρτητες πηγές. Επιστημονικές μελέτες και κλινικές δοκιμές, έρευνες αγοράς από αναγνωρισμένους φορείς, δεδομένα πωλήσεων και μερίδια αγοράς, πιστοποιήσεις από δημόσιους ή επίσημους οργανισμούς είναι μερικές από αυτές.
Όσο πιο αντικειμενική και ανεξάρτητη είναι η πηγή, τόσο ισχυρότερη θεωρείται η τεκμηρίωση.
Checklist – αν η απάντηση και στα τρία είναι «ναι», είστε σε καλό δρόμο!
- Υπάρχουν στοιχεία για να επαληθευτεί ο ισχυρισμός, χωρίς αμφιβολία;
- Προέρχονται από ανεξάρτητη και έγκυρη πηγή; (π.χ. διαπιστευμένο εργαστήριο / επίσημη πιστοποίηση κ.α.)
- Αν σας ζητηθούν από το ΣΕΕ, είναι διαθέσιμα χωρίς καθυστέρηση;
Η τεκμηρίωση δεν είναι άλλη μία υποχρέωση. Είναι η βάση του σεβασμού προς τον καταναλωτή και τον ανταγωνισμό, χτίζει την εμπιστοσύνη του κοινού στην επικοινωνία και στα brands και συμβάλλει σε ένα πιο υγιές διαφημιστικό περιβάλλον.
