Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή, το Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας (ΣΕΕ) αναδεικνύει το διαχρονικό του όραμα: «Οραματιζόμαστε έναν κόσμο όπου ο “διαφημιστικός λόγος” προστατεύει και σέβεται το κοινό στο οποίο απευθύνεται».
Η διατύπωση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια διακήρυξη αρχών, αλλά εκφράζει μια θεσμική ευθύνη, που συνδέεται άρρηκτα με την προστασία του καταναλωτή και τη διασφάλιση της εμπιστοσύνης στην αγορά.
Η σημασία της Παγκόσμιας Ημέρας Καταναλωτή
Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Μαρτίου, είναι μια ευκαιρία να θυμηθούμε ότι η διαφάνεια, η αλήθεια και ο σεβασμός αποτελούν θεμελιώδη δικαιώματα του πολίτη – καταναλωτή. Σε ένα περιβάλλον όπου η εμπορική επικοινωνία διαχέεται σε πολλαπλά κανάλια, από τα παραδοσιακά Μέσα έως τις ψηφιακές πλατφόρμες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ανάγκη για υπεύθυνο διαφημιστικό λόγο είναι κυριολεκτικά πιο επιτακτική από ποτέ.
Ο «διαφημιστικός λόγος» δεν είναι ουδέτερος, ούτε (ελπίζουμε) αδιάφορος. Επηρεάζει επιλογές, καμιά φορά και αντιλήψεις, ιδίως σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, όπως τα παιδιά και οι νέοι ή τα άτομα με περιορισμένη καταναλωτική εμπειρία.
Το όραμα του ΣΕΕ αποτυπώνει δύο βασικές αρχές:
1. Προστασία, που συνδέεται με:
Την αποφυγή παραπλανητικών ή ανακριβών ισχυρισμών.
Τη σαφή διάκριση μεταξύ διαφήμισης και περιεχομένου.
Την υπεύθυνη προβολή προϊόντων που αφορούν την υγεία, τα οικονομικά, τα παιδιά ή άλλους ευαίσθητους τομείς.
Η αυτορρύθμιση της αγοράς μέσω του Ελληνικού Κώδικα Διαφήμισης – Επικοινωνίας, ενισχύει την αποτελεσματική προστασία του καταναλωτή.
2. Σεβασμός, που εκφράζεται με:
Την αποφυγή στερεοτύπων και διακρίσεων.
Την υπεύθυνη απεικόνιση φύλου, ηλικίας, εθνικότητας και κοινωνικών ομάδων.
Τη μη εκμετάλλευση φόβου, άγνοιας ή ευπιστίας.
Ο διαφημιστικός λόγος οφείλει να σέβεται τις επικρατούσες αντιλήψεις ευπρέπειας και να αντανακλά τις αξίες μιας σύγχρονης κοινωνίας που προάγει την ισότητα και τη συμπερίληψη.
Ο ρόλος της αυτορρύθμισης
Το Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας, ως φορέας αυτορρύθμισης της διαφημιστικής αγοράς στην Ελλάδα, επιτελεί κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ διαφημιστικής ελευθερίας και κοινωνικής ευθύνης. Μέσα από μηχανισμούς ελέγχου (εξετάζει καταγγελίες, εκδίδει αποφάσεις) και εκπαίδευσης της αγοράς, συμβάλλει στη διαμόρφωση κουλτούρας δεοντολογίας. Ο σεβασμός στον καταναλωτή δεν είναι εμπόδιο στη δημιουργικότητα, είναι προϋπόθεση ποιότητας.
Έτσι, η αυτορρύθμιση δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία συμμόρφωσης. Είναι επιλογή υπευθυνότητας και εργαλείο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, στοιχείο απαραίτητο για τη βιώσιμη λειτουργία της αγοράς.
Προς ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης
Σε μια εποχή όπου η πληροφορία κυκλοφορεί με ταχύτητα και η παραπληροφόρηση μπορεί να διαβρώσει την αξιοπιστία της επικοινωνίας, το όραμα του ΣΕΕ αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα.
Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή αποτελεί αφορμή να επαναβεβαιώσουμε ότι η διαφήμιση, όταν λειτουργεί με υπευθυνότητα και ηθική συνέπεια, μπορεί να είναι όχι μόνο αποτελεσματική αλλά και κοινωνικά ωφέλιμη.
Ένας κόσμος όπου ο «διαφημιστικός λόγος» προστατεύει και σέβεται το κοινό δεν είναι απλώς ένα ιδεώδες,είναι συλλογική ευθύνη όλων των εμπλεκομένων στην αλυσίδα της επικοινωνίας: διαφημιζόμενων, διαφημιστών, δημιουργών περιεχομένου, Μέσων και θεσμών.